Ventilatieeisen en PPM CO2

Ventilatieeisen en PPM CO2

Luchtverversing is een thema, want per 1 april 2017 worden de eisen uit het bouwbesluit 2012 van kracht voor de kinderopvang. 

Zie voor het bouwbesluit een ander blog hier.

1000 ppm is de norm, lees je op sommige sites, zoals hier en hier en hier. En dus moet je snel aan de slag! Koop advies, koop een CO2 meter, verbouwen!

In de praktijk is het best moeilijk om aan de norm te voldoen; ik wil in deze blog uitleggen waarom.

Waar komt CO2 vandaan?

het zit in de lucht, we ademen het uit. In alle lucht, ook buiten, zit sowieso al 400ppm aan CO2. Dat is maar goed ook, want planten hebben het nodig om te groeien.

Wij ademen en produceren CO2. Niet alleen als je een keer een wind laat, maar elke keer als je uitademt. Kijk maar op Wikipedia, het is bij elkaar gemiddeld 290 kilo per jaar per persoon. Die CO2 komt in de uimte waar je bent terecht, en als je niet ventileert dan wordt het steeds meer.

Is CO2 giftig?

Nou eh, álles is giftig als je er te veel van neemt, zelfs zuurstof. Maar in dit geval is het wat het RIVM betreft pas slecht voor je als je er in je arbeidsomgeving te veel aan blootgesteld wordt op een continu niveau van 5000 ppm. Dat staat in de stoffendatabase van het RIVM. (9000 mg/m3 = 5000 ppm). En zelfs die norm heeft de overheid losgelaten. Bedrijven mogen nu zélf aangeven hoe ze de gezondheid van hun werknemers waarborgen, en kunnen dus ook bijvoorbeeld piekwaarden bóven deze 5000 ppm toestaan. 

Het rampeninterventiniveau is nog véél hoger. Maar er kan wél een ramp mee gebeuren, kijk maar naar Lake Nyos in Kameroen in 1986.

Waar komt die 1000 ppm norm toch vandaan?

In de Richtlijn GGD en RIVM voor het binnenmilieu staat 1000 ppm als de grens voor een gezond binnenklimaat. Terwijl ik dit zit te typen belt Rob van Strien van de GGD Amsterdam mij op. Hij heeft meegeholpen aan de inhoud van het document. Ik vraag hem ernaar, en we hebben het ook over het advies van de gezondheidsraad, over Lake Nyos en of CO2 nou giftig is of niet.  Hij vertelt dat het wat hem betreft niet om de CO2 gaat, maar om de ziektekiemen en uit bouwmaterialen vrijkomende stoffen gaat. Als je beter ventileert heb je dat minder om je heen, en dat is beter voor je gezondheid. Ik vraag hem naar de 1000 ppm en de normen in de richtlijn. 

Hij geeft aan dat het wat hem betreft streefwaarden zijn. Je moet zo laag mogelijk zitten, dat is het punt. 1200 ppm is sowieso altijd haalbaar als je gebouw aan de eisen van het bouwbesluit voldoet, daar zijn die normen op gebaseerd. Hij zou het liefst zien dat kinderdagverblijven zich er op laten voorstaan meer te doen dan de wet van ze eist. (Dat zijn we dan mooi eens) Maar als je voldoet aan alle gekleurde blokjes uit de richtlijn dan ben je "extreem goed bezig". Zo zijn de blokjes volgens hem bedoeld, en niet als minimum norm, terwijl je dat wel zo zou kunnen lezen. Overigens zou je met goed ventileren best de 800 ppm kunnen halen, wat heel goed is voor iedereen. 

Het RIVM onderschrijft het feit dat de richtlijn niet gebaseerd is op wettelijke voorschriften, maar op "een inzicht in de beste zorg voor het binnenmilieu vna dit moment", en geeft aan dat je als houder best iets anders mag doen, maar dat je dan bij gezondheidsproblemen wel moet kunnen uitleggen waarom je niet ventileerde terwijl je wist dat het beter was voor de gezondheid.

Met GGD Haaglanden besprak ik de keuze tussen ventileren en warmte. Als je in de winter een extra raam openzet wordt het wel fris, maar ook heel koud, soms kies je er dan voor om niet te ventileren. In principe moet je tóch ventileren, zeiden ze, want je moet zorg dragen voor een gezond binnenklimaat. Maar zij (Haaglanden, want elke GGD is anders) zullen niet direct met een CO2 meter in de hand binnenstormen om je hard aan te pakken.

Ventilatie-eisen kinderopvang

VENTILATIE in de kinderopvang

Wat moet er nu eigenlijk écht gemeten en geweten?

1 april! Dat is de datum voor het voldoen aan de "ventilatie-eisen" voor de kinderopvang. En er zal op gecontroleerd gaan worden door de GGD.

Maar wat zijn eigenlijk de eisen? En op welke besluiten zijn die gebaseerd?

De Wet

Wettelijk heb ik niets anders kunnen vinden dan het Bouwbesluit. In 2012 is het gewijzigd, daarin zijn kinderopvangcentra met name genoemd.

In artikel 9.2, lid 8 staat dat de nieuwe ventilatie-eis voor een bestaande bijeenkomstfunctie voor kinderopvang niet op 1 april 2012 maar op 1 april 2017 van toepassing is. Deze overgangstermijn is ingevoerd omdat de nieuwe ventilatie-eisen voor bestaande kinderopvang in veel gevallen zal leiden tot aanpassingen en investeringen. Vooral in slaapkamers met stapelbedjes is sprake van een forse verzwaring van de ventilatie-eis

Wát? Het valt mee hoor. Er moet voldoende frisse lucht aangevoerd worden, en dat kan meer zijn dan in de huidige situatie. Mechanische ventilatie is een mogelijkheid, maar geen directe vereiste. Het Bouwbesluit zegt:

Een bestaand bouwwerk heeft een zodanige voorziening voor luchtverversing dat het ontstaan van een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht wordt voorkomen.  (§ 3.6.2. Artikel 3.37.lid 1)

Dat is een duidelijk uitgangspunt, dat iedereen ook wel zal onderschrijven. Het bouwbesluit zegt verder heel veel over de technische uitvoering, in bestaande gebouwen komt het er op neer dat er per persoon die in en ruimte aanwezig kán zijn (het maximum aantal personen waarop de ruimte berekend is) er 3,44 liter lucht per seconde moet kunnen worden afgevoerd. Dat is hóger dan de eisen die gesteld worden aan andere gebouwen voor groepsbijeenkomsten (maar gelijk aan de norm voor onderwijs), er moet dus voor een bestaand gebouw bekeken worden of het aan de eisen voldoet. In de praktijk zal hier naar gekeken worden op het moment dat het gebouw in gebruik wordt genomen als  kinderopvang.

Andere normen

Ok, je voldoet aan het bouwbesluit, en nu? PPM-norm of niet?

Dat is niet zo hard, vertelde GGD Haaglanden mij. 

Lees het in de aparte bijdrage over PPM CO2

En de richtlijn dan? De richtlijn voor binnen- en buitenmilieu voor kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang, uit mei 2016? 

Navraag bij het RIVM leerde dat daar waar "verplicht" staat, dat toch iets genuanceerder ligt. De richtlijn is gebaseerd op de huidige stand der wetenschap bij RIVM en GGD, en geeft dus aan wat volgens hen verantwoord handelen is. Als je het anders doet, maar je zorgt er wel voor dat naar algemene normen de gezondheid van je kinderen niet in gevaar is, dan is het ook goed. 

Dat betekent dus dat je niet per se een CO2-melder moet aanschaffen, maar wél dat je, als het bedompt ruikt in je slaapkamers, daar actie op moet ondernemen. 

Ook de inspecteur van de regio Haaglanden die ik sprak gaf aan dat er niet gehandhaafd kan worden op deze voorschriften, maar dat de houder wel het doel in de gaten moet houden: een gezond binnenklimaat. Als er aanleiding voor is, dan kan de GGD vragen aan hun collega's van leefomgeving om metingen te gaan doen, en zo vast te stellen of er langdurig sprake is vaneen ongezonde leefomgeving. En ja, dan kunnen en moeten ze ook handhaven. Maar dan weet je zelf ook al best dat er iets mis was ;-)

Geen reden dus om de richtlijn te negeren, maar wel om je eigen gezonde verstand te gebruiken en alleen die dingen aan te pakken die echt nodig zijn.